در اتاقی در طبقهٔ سوم استادیوم ملی ژاپن، **مریم ابریشم‌فروشان اصل ایستاده است، کلیپ‌بُرد در دست، کنار داور ارشد فوتوفینیش، داوران ملی و تیم فنی زمان‌سنجی برای صدم های ثانیه ۵۰۰۰ متر مقدماتی زنان. نگاه همه معطوف به خط پایان است، چراغ‌های محیطی عصرگاهی می‌تابند و استادیوم با هیجان سر می‌کشد.

 

آن اتاق یکی از مهم‌ترین اتاق‌ها در مسابقات جهانی دوومیدانی توکیو ۲۰۲۵، بهترین دید را به خط پایان دارد. این اتاق «مدیریت زمان و عملیات» است که توسط شرکت Seiko اداره می‌شود؛ مرکزی برای دقت، صحت، یکپارچگی و شفافیت. آنجا جایی است که هر ثانیه و هر صدم ‌ثانیه اهمیت دارد.

 

ابریشم‌فروشان توضیح می‌دهد: «برای صدم های ثانیه ۵۰۰۰ متر زنان، من مسئول بودم بر عبور از خط پایان نظارت کنم و شماره‌ی ورزشکاران را بنویسم تا به داوران فوتو فینیش ملی کمک شود هر ورزشکار را شناسایی کنند.»

 

او اضافه می‌کند: «من آموختم که اپراتورها چگونه کار می‌کنند و چگونه تست‌های کنترل توسط داور بین‌المللی اجرا می‌شوند. دیدن سطح حرفه‌ای کار برایم خوب بود. این مسابقه بزرگی است، ماجراجویی‌ای که از یادگیری آن لذت بردم.»

 

 

مریم ابریشم‌فروشان، داور ارشد فوتو فینیش ایران، تنها شرکت‌کننده‌ای است که برای برنامهٔ راهنمایی Mentorship  فدراسیون جهانی دوومیدانی در توکیو انتخاب شده است.

جنت نیکسون، داور بین‌المللی فوتو فینیش باتجربه و راهنمای ابریشم‌فروشان در این باره گفته بود: «این اولین ‌بار است که ما در یک رقابت جهانی سطح بالا برنامهٔ راهنمایی ویژه فوتو فینیش داریم. معمولاً فرصت‌های بسیار اندکی برای مشارکت در فوتو فینیش در سطح جهانی وجود دارد.»

 

ابریشم‌فروشان که در سطوح ملی و قاره‌ای تجربه داوری داشته است، توضیح می‌دهد: «در ایران کار فوتو فینیش عمدتاً توسط شرکت‌های زمان‌سنجی ارائه می‌شود. ما داوران و داور زنان آگاه فراوانی داریم، اما تعداد کمی تجربهٔ کار با سیستم فوتو فینیش را دارند.»

 

در هر رقابت جهانی دوومیدانی، فقط یک داور فوتو فینیش بین‌المللی منصوب می‌شود. در مسابقات جهانی بوداپست ۲۰۲۳، آن نقش به کریستینا هوروات از مجارستان تعلق داشت، و در توکیو به جنت نیکسون، که برای اولین بار در المپیک آتن ۲۰۰۴ به عنوان داور بین‌المللی منصوب شد.

 

جنت نیکسون توضیح می‌دهد: «معمولاً یک داور از کشور میزبان حضور دارد. داوران فوتو فینیش از کشورهایی که نمی‌توانند میزبانی کنند معمولاً فرصت مشارکت نمی‌یابند.»

 

تغییری در چشم‌انداز داوری فوتو فینیش در ایران

 

ابریشم‌فروشان، به عنوان تنها داور فوتو فینیش زن از ایران و در سن ۴۱ سالگی، در حال تغییر چهره داوری فوتو فینیش در ایران است و تلاش کرده است داوران جدیدی را جذب کند.

 

او می‌گوید: «با آرزو و ذهنی باز به توکیو آمدم. باید خودم را ارتقا دهم و دانشم را بیشتر کنم تا اعتبار کسب کنم. به همین دلیل برای این فرصت راهنمایی درخواست دادم. من از بهترین داوران طلایی در فدراسیون جهانی مطالب مهمی آموختم.»

 

نیکسون اضافه می‌کند: «وقتی فرصت داده شود، داوران زن فنی می‌توانند به بالاترین استانداردهای عملکرد برسند. این موضوع در همه جنبه‌های فنی صدق می‌کند. در میدان، روی پیست، یا پشت صحنه در فوتو فینیش و مدیریت رقابت.»

 

در آغاز مسابقات، ابریشم‌فروشان توانست مراحل کنترل تست‌ها پیش از هر جلسه را مشاهده کند و همچنین در فرآیند شناسایی ورزشکاران بر اساس تصاویر خط پایان به روند فوتو فینیش کمک کند که این کار بخشی حیاتی در تولید نتایج در دوها است.

 

نیکسون توضیح می‌دهد: «داور فوتو فینیش ملی رأی نهایی را صادر می‌کند، و داور بین‌المللی رأی را رسمی می‌سازد.»

 

این دورهٔ مسابقات جهانی، اولین تجربهٔ بین‌المللی ابریشم‌فروشان بود. فرصتی ایده‌آل برای آشنایی با استانداردهای بالایی که از تیم فوتو فینیش در یک رقابت جهانی انتظار می‌رود.

 

او می‌گوید: «مبهوت بلوغ داوران طلایی فدراسیون جهانی و نمایندگان فنی شدم، چون آن‌ها بسیار آرام، باتجربه و آگاه بودند. آن‌ها به داوران به شکلی مؤدبانه کمک می‌کردند تا بهترین عملکرد را داشته باشند. آن‌ها بسیار حرفه‌ای بودند و تلاش می‌کردند هیچ استرسی به آن‌ها تحمیل نشود.»

 

ابریشم‌فروشان به درک جریان مدیریت اطلاعات رقابت‌ها رسید و دید که چگونه یک داور فوتو فینیش بین‌المللی با دبیر رقابت، داور شروع، داور پیست و داور ویدیو هماهنگ می‌شود. در روز پایانی، او چند مسابقه را تحت راهنمایی نیکسون انجام  داد.

 

او می‌گوید: «من با بی سیم در ارتباط بودم که نمایندگان فنی صحبت می‌کردند. حالا می‌دانم چگونه اطلاعات بین آن‌ها منتقل می‌شود و چگونه کل رقابت را مدیریت کنند.»

 

نیکسون دربارهٔ این تجربه می‌گوید: «فردی که برای اولین بار نقش ارشد می‌پذیرد، همیشه نمی‌داند چه انتظاری باید داشته باشد در ارتباط با همکاران. این تجربه برای او شفافیتی در رابطه با حرفه‌ای بودن ارتباط بین داوران در طول مسابقه ایجاد کرد.»

 

از پیست تا داوری

 

مسیر ابریشم‌فروشان به داور فوتو فینیش از پیست آغاز شد. او به عنوان دونده در مواد ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ متر در سطح ملی رقابت کرده و همچنین والیبال بازی کرده است.

 

او می‌گوید: «مشکلات سلامتی داشتم، نه جدی، اما متوجه شدم نمی‌خواهم ورزش حرفه‌ای را ادامه دهم.»

 

اما اشتیاقش برای ماندن در ورزش همچنان وجود داشت. خوشبختانه، یکی از شرکت‌های زمان‌سنجی که در حال جذب اعضای جدید برای تیم عملیاتی خود بود، دوره‌ای برگزار کرد. بعد از گذراندن آن دوره، ابریشم‌فروشان به اپراتور فوتو فینیش تبدیل و سپس داور شد.

پانزده سال بعد، او هنوز در استادیوم ایستاده است به عنوان نگهبان عدالت و راستی، با آگاهی کامل بر این موضوع که تصمیماتش بر زندگی افراد تأثیر فوری و متفاوت دارد.

او می‌گوید: «ورزشکارانی را دیده‌ام که ناامید شده‌اند. یک بار دیدم ورزشکاری گریه می‌کرد چون احساس می‌کرد تصمیم درستی دربارهٔ زمانش گرفته نشده است، و این برای من خیلی مؤثر بود تا با دقت بیشتری عمل کنم.»

مسیر به تجربهٔ بین‌المللی

راه ابریشم‌فروشان به توکیو از سال گذشته آغاز شد، زمانی که در دورهٔ فوتو فینیش آسیایی شرکت داشت و در آنجا با نیکسون که به عنوان مدرس حضور داشت آشنا شد.

نیکسون گفته است: «او ذهنی کنجکاو داشت و مشتاق یادگیری بود. او همچنین مشتاق آموزش به دیگران در کشورش بود. او انگلیسی را به سطح بالایی صحبت می‌کرد، که به او امکان می‌داد ارتباط در اتاق فوتو فینیش که کاملاً به زبان انگلیسی بود را بفهمد. این ویژگی‌ها او را کاندید مناسبی برای اولین فرصت راهنمایی در فوتو فینیش در یک رقابت جهانی ساخت.»

ابریشم‌فروشان دربارهٔ نیکسون می‌گوید: «او بسیار دانا و بااعتماد به نفس است، مهارت مدیریت خوبی دارد. آرزو دارم مثل او باشم. واقعاً جذاب است که او تلاش می‌کند دانش و تجربه‌اش را منتقل کند. من می‌خواهم همین کار را بکنم.»

جایی که فناوری و ورزش به هم می‌رسند

به عنوان مهندس نرم‌افزار، ابریشم‌فروشان علاقهٔ عمیقی به فناوری دارد.

او می‌گوید: «مهندسی نرم‌افزار دربارهٔ پیدا کردن راه‌حل‌هاست. فوتو فینیش جایی است که ورزش و فناوری به هم می‌رسند. برای من دیدن به‌روزترین فناوری‌های به کار رفته در ورزشی که دوست دارم بسیار جالب است. همیشه یک ماجراجویی جدید است. من آن را دوست دارم. باید با فناوری همراه باشی؛ همیشه چیزی جدید وجود دارد.»

با علاقه‌اش به فناوری، ابریشم‌فروشان همراه داوران بین‌المللی در اتاق صدور ویدیو، سیستم اطلاعات استارت ( (SIS و اندازه‌گیری ویدیوئی فاصله برای پرش‌های افقی(VDM) نیز حضور داشت.

او می‌گوید: «می‌فهمم دوربین‌ها چگونه باید تنظیم شوند، چون به تصاویری بسیار دقیق نیاز داریم. این یکی از آن اشتباهات نیست که بخوای با آن زندگی کنی.»

«در عین حال، باید نتایج را خیلی سریع ارائه دهی به خاطر رسانه‌ها. شرکت Seiko دوربین‌های اسکن خطی فراهم کرده است که تصاویر خط پایان را با نرخ ۱۰٬۰۰۰ خط در ثانیه ثبت می‌کنند.»

 

هموار کردن مسیر برای زنان و دختران در ایران

مادر سه فرزند، اکنون راه را برای داوران زن بیشتر و دختران جوان باز می‌کند تا در این نقش فعال شوند.

او می‌گوید: «ما داوران فوتو فینیش زن زیادی نداریم، اما بسیاری از زنان به عنوان داوران عملکرد خوبی دارند. هدف من این است که آن‌ها را در زمینه فوتو فینیش درگیر کنم.»

«و چون خودم زن هستم، داوران احساس راحتی بیشتری می‌کنند تا بیایند و سؤال بپرسند. علاقه بیشتری به فوتو فینیش نشان داده می‌شود. سعی می‌کنم به آن‌ها آموزش دهم و داوران زن بیشتری داشته باشیم. آن‌ها واقعاً دوست دارند بدانند پشت سیستم چه می‌گذرد و بیشتر آن را بفهمند.»

 

الهام گرفتن برای بهترین بودن

 

اگرچه تجربهٔ توکیو تا حدی فشرده بود، اما تنها انگیزهٔ ابریشم‌فروشان را بیشتر کرد تا این ماجراجویی را ادامه دهد و در مسیر نیکسون گام بردارد.

او می‌گوید: «ترسیدم چون می‌دانم او کار بسیار خوبی انجام می‌دهد. اما اگر خودت را تحت فشار نگذاری، پیشرفت نمی‌کنی.»

« اگر روزی بخواهم داور فوتو فینیش بین‌المللی شوم، باید بتوانم به همان اندازه خوب باشم.»

نیکسون پیش‌تر توانایی بزرگ او را دیده است: «مطمئنم مریم خواهد توانست آموخته‌هایش را به کشورش بازگرداند و به دیگران آموزش دهد.»

با پایان مسابقات جهانی دوومیدانی و با پشت سر گذاشتن اولین تجربهٔ بین‌المللی ابریشم‌فروشان به خانه بازگشته است، آماده برای ساختن بر پایهٔ آن درس‌های ارزشمند.

 

ما را دنبال کنید

آدرس

• تهران، خیابان میرداماد، انتهای خیابان شهید حصاری(رازان جنوبی)، مجموعه ورزشی شهید کشوری، فدراسیون دوومیدانی جمهوری اسلامی ایران